Tablo ve Grafik Yorumlama
Tablo, sütun, çizgi ve daire grafiğinden toplam, ortalama, oran, yüzde ve artış-azalış okumayı öğretir. Sorular genelde bir veri setine bağlı birkaç kısa hesaptır.
- 1Özeti oku
- 2Testi çöz
- 3Yanlışları tekrar et
Konu özeti
Önce veriyi tanı
- Başlığı ve birimi oku: 'bin TL', 'adet', 'kişi' ya da '%' olabilir.
- Satır ve sütunların neyi gösterdiğini belirle: ay, yıl, mağaza, grup.
- Soru hangi satırı ya da yılı soruyor, işaretle; yanlış satırı almak en sık hatadır.
- Örnek: '2024: A 500' bilgisi, birim bin TL ise 500 000 TL demektir.
Toplam ve ortalama
- Ortalama = toplam ÷ değer sayısı.
- Örnek: 120, 150, 90 → toplam 360, ortalama 360 ÷ 3 = 120.
- Yeni değer eklenince ortalama: yeni toplam ÷ yeni adet.
- Hedef ortalama için gereken değer = hedef ortalama · yeni adet − eski toplam.
- Kısa yol: yeni değer = hedef ortalama + eski adet · (hedef − eski ortalama).
Yüzde ve pay
- Bir parçanın yüzdesi = parça ÷ bütün · 100.
- Örnek: 750'nin içinde 210 → 210 ÷ 750 · 100 = %28.
- Yüzdeden sayıya: %30'u = bütün · 30 ÷ 100. Örnek: 600'ün %30'u = 180.
- %1'i bul, sonra çarp: 600'ün %1'i 6, %25'i 6 · 25 = 150.
Artış ve azalış yüzdesi
- Değişim yüzdesi = (yeni − eski) ÷ eski · 100. Bölen her zaman ESKİ değerdir.
- Örnek: 90'dan 180'e artış = 90 ÷ 90 · 100 = %100.
- Örnek: 150'den 90'a azalış = 60 ÷ 150 · 100 = %40.
- Değer iki katına çıktıysa artış %100'dür, %200 değil.
- Fark (miktar) ile yüzde farklı şeydir: büyük fark her zaman büyük yüzde değildir.
Daire grafiği
- Bütün daire %100 ve 360°'dir; dilimlerin toplamı da bunlara eşittir.
- %1 = 3,6°. Örnek: %25'lik dilim 25 · 3,6 = 90°.
- Kişi sayısı = toplam · yüzde ÷ 100.
- Bir gruptan diğerine geçiş olursa ikisini de güncelle; toplam değişmez.
İki seriyi karşılaştırma
- İki mağaza ya da iki grup verilirse her biri için ayrı hesap yap.
- Artış yüzdelerini karşılaştırırken her seriyi kendi eski değerine böl.
- Örnek: 400 → 500 artış %25; 250 → 300 artış %20. Artış miktarı 100 ve 50, yüzdeler ise %25 ve %20.
- Bir yılın toplamı = o yılın bütün sütunlarının toplamı.
Sık yapılan hatalar
- Artış ya da azalış yüzdesinde yeni değere değil, ESKİ değere böl: 150'den 90'a düşüş %40'tır, yaklaşık %67 değil.
- İki katına çıkmak %100 artıştır; %200 artış üç katına çıkmak demektir.
- Birimi gözden kaçırma: tablo 'bin TL' ise cevap da bin TL cinsindendir.
- Ortalama sorusunda değer sayısını doğru say; yeni ay eklendiyse bölen de artar.
- Daire grafiğinde yüzdeyi dereceye çevirirken 3,6 ile çarp; %25 = 90°.
- Gruplar arasında geçiş olunca toplam sabit kalır; yalnız ilgili iki dilimi güncelle.
Hazırsan şimdi kendini ölç
Her sorudan sonra doğru cevabı ve çözümünü görürsün. Yanlışların, tekrar etmen için defterine eklenir.
Sonraki konu: İslamiyet Öncesi Türk TarihiSınavMod'nun özgün içeriğidir. Son kontrol: 9 Kasım 2026 Pazartesi.