Sözel Mantık
Kişileri ya da nesneleri verilen koşullara göre sıraya dizme, eşleştirme ve gruplara ayırma sorularıdır. Bilgileri bir tabloya yerleştirip 'kesinlikle doğru', 'olabilir' ve 'kesinlikle yanlış' ayrımını doğru yapmak bu konunun özüdür.
- 1Özeti oku
- 2Testi çöz
- 3Yanlışları tekrar et
Konu özeti
Soruyu okuma ve tablo kurma
- Önce kimlerin neyle eşleşeceğini belirle: gün, sıra, meslek, il ya da grup.
- Satırlara kişileri, sütunlara seçenekleri yaz. Kesin olana ✓, olamayana ✗ koy.
- Bir satırda ya da sütunda tek boş hücre kalırsa orası ✓ olur.
- Mini örnek: A, B, C; meslekler doktor, öğretmen, aşçı. 'B öğretmendir', 'A doktor değildir' → A'ya yalnız aşçı kalır, C doktordur.
- Koşulları kısaltarak not al: 'Ceren, Berk'ten hemen sonra' → B C (yan yana, B önde).
Sıralama soruları
- Sıraları kutu gibi çiz: 1 _ 2 _ 3 _ 4 _ 5. İlk ve son kutu en çok kısıtlanan yerlerdir.
- 'Hemen sonra' yan yana demektir; 'sonra' ise arada başkaları olabilir demektir.
- 'X, Y'den önce' ise X son sırada, Y ilk sırada olamaz.
- Yan yana iki kişiyi tek blok gibi düşün: 5 kutuda 2'li blok 4 farklı yere girer (1-2, 2-3, 3-4, 4-5).
- Mini örnek: A, B, C sıralanacak; 'B, A'dan hemen sonra', 'C birinci değil'. AB bloğu 2-3'te olsaydı C birinci olurdu, olmaz. Blok 1-2'de, C 3'te: tek düzen A B C.
Eşleştirme (kişi – meslek – il)
- İki özellik varsa her kişinin satırına iki sütun aç: meslek ve il.
- Kişi adı geçmeyen koşul ('Hemşire Bursa'da yaşar') iki sütunu bağlar: Bursa'daki kişiyi bulunca mesleğini de bulursun.
- Önce kesin bilgiyi yaz, sonra olamazları ✗ ile işaretle.
- Mini örnek: Ali ve Ece; iller Rize ve Muş. 'Ali Rize'de yaşamaz' → Ali Muş'ta, Ece Rize'de. 'Rize'de yaşayan kişi şofördür' → Ece şofördür.
- Bir meslek için adayları tek tek ele; tek aday kalırsa o kişi o mesleği yapar.
Gruplama ve seçme
- Kaç grup olduğu ve kaç kişi seçileceği en önemli bilgidir; sayı da bir koşul gibi çalışır.
- 'K ile L birlikte seçilmez' = ikisinden en çok biri seçilir (ikisi de seçilmeyebilir).
- 'K seçilmezse L seçilir' = K ile L'den en az biri seçilir.
- Mini örnek: A, B, C, D'den iki kişi seçilecek; 'C seçilmez', 'A ile B birlikte seçilmez' → seçilenler A–D ya da B–D. D kesinlikle seçilir.
- Olası grupları sistemli yaz: önce en çok koşulu olan kişinin bulunduğu gruplar, sonra bulunmadığı gruplar.
Koşullu önermeler (… ise …)
- 'P ise Q': P olursa Q kesin olur. P olmazsa Q için bilgi yoktur; Q olabilir de olmayabilir de.
- Tersi (Q ise P) doğru olmak zorunda değildir: 'Yağmur yağarsa yer ıslanır' doğruysa 'Yer ıslaksa yağmur yağmıştır' kesin değildir.
- Karşıt tersi (Q değilse P de değil) her zaman doğrudur: 'Yer ıslak değilse yağmur yağmamıştır.'
- Mini örnek: 'A seçilirse B de seçilir.' B seçilmediyse A da seçilmemiştir; B seçildiyse A için bir şey söylenemez.
Kesinlikle doğru, olabilir, kesinlikle yanlış
- Kesinlikle doğru: bütün olası düzenlerde doğrudur. Tek karşı örnek bir seçeneği eler.
- Olabilir: en az bir düzende doğrudur. Koşullara uyan tek örnek bulmak yeter.
- Kesinlikle yanlış (olamaz): hiçbir düzende doğru değildir; koşullardan biriyle çelişir.
- Mini örnek: olası düzenler A B C ve A C B ise 'A birinci' kesinlikle doğru, 'C ikinci' olabilir, 'A üçüncü' kesinlikle yanlıştır.
- Soru kökündeki ek bilgi ('Berk pazartesi ise') yalnız o soru içindir; önce onu tabloya yaz, sonra düzenleri yeniden bul.
Sık yapılan hatalar
- 'Kesinlikle doğru' ile 'olabilir'i karıştırma: bir düzende doğru çıkan seçenek ancak 'olabilir'dir; kesin olması için bütün düzenlerde doğru olmalıdır.
- Koşulun tersini doğru sanma: 'Arda seçilirse Bora seçilir' iken 'Bora seçilirse Arda seçilir' denemez. Güvenli olan karşıt terstir: 'Bora seçilmezse Arda seçilmez.'
- 'Hemen sonra' ile 'sonra'yı karıştırma: 'hemen sonra' yan yana demektir; 'sonra'da arada başka kişiler olabilir.
- Soru kökündeki ek bilgiyi sonraki soruya taşıma; her soru ana koşullarla ve yalnız kendi ek bilgisiyle çözülür.
- Kişi adı geçmeyen koşulları ('Hemşire Bursa'da yaşar', 'Samsunlu sporcu') atlama; çoğu zaman çözümün anahtarı bunlardır.
- Gruplamada kişi sayısını unutma: 'üç öğretmen seçilecek' bilgisi tek başına bir koşul gibi çalışır.
Hazırsan şimdi kendini ölç
Her sorudan sonra doğru cevabı ve çözümünü görürsün. Yanlışların, tekrar etmen için defterine eklenir.
Sonraki konu: Temel KavramlarSınavMod'nun özgün içeriğidir. Son kontrol: 9 Kasım 2026 Pazartesi.