7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu
18 Ekim 2024 tarihli ve 32696 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu'nun hazırlık eğitimi, sözleşmeli ve kadrolu öğretmenlik, kariyer basamakları, öğretmenin görevleri ve Millî Eğitim Akademisi hükümlerinin resmî metne göre özeti. Konuyu pekiştirmek için özgün sorular içerir.
- 1Özeti oku
- 2Testi çöz
- 3Yanlışları tekrar et
Konu özeti
Kanunun kimliği, amacı ve kapsamı
- Kabul: 10 Ekim 2024. Resmî Gazete: 18 Ekim 2024, sayı 32696. 2022 tarihli 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu'nu yürürlükten kaldırdı (md. 36).
- Amaç: öğretmenlerin seçilmesi, yetiştirilmesi, atanması, hak ve ödevleri, ödül ve cezaları, kariyerde ilerlemesi ile Millî Eğitim Akademisinin kuruluşunu ve işleyişini düzenlemek (md. 1).
- Kapsam: MEB'e bağlı eğitim kurumlarındaki öğretmen ve yöneticiler. Özel okul öğretmenleri yalnız md. 5, 6, 20, 24, 25 ve 33 bakımından; MEB dışındaki kamu kurumlarının öğretmenleri yalnız md. 20 ve 33 bakımından kapsamdadır (md. 2).
- Öğretmen adayı: Akademide hazırlık eğitimine alınan kişi. Dönem: 10 haftadan az, 14 haftadan fazla olmayan hazırlık eğitimi bölümü. Yönetici: müdürlük ve müdür yardımcılığını ikinci görev olarak yürüten öğretmen (md. 3).
- Temel ilkeler: liyakat ve kariyer esası, kararlara katılımın teşviki, mesleğe girişten önce yetiştirme ve meslek içinde sürekli gelişim (md. 4).
- Yürürlük: Akademi maddeleri (md. 26-32) 1 Ocak 2025'te; hazırlık eğitimi ve sözleşmeli istihdam (md. 7-15) ile yönetici görevlendirme (md. 21) 1 Eylül 2025'te; öteki maddeler yayım günü (md. 37).
Mesleğin niteliği ve öğretmenin görevleri
- Öğretmenlik; genel kültür, özel alan eğitimi ve öğretmenlik meslek bilgisi bakımından hazırlık gerektiren özel bir ihtisas mesleğidir (md. 7/1).
- Öğretmen, öğrencinin bedensel, zihinsel, duygusal, sosyal ve ahlaki gelişimi için çaba gösterir; bunun için meslektaşları, aile ve veliyle iş birliği yapar (md. 5/1).
- Öğrencinin öğrenme biçimini, ilgi ve yeteneğini dikkate alır, kişilik haklarına saygı gösterir; onu olumsuz söz ve davranışlardan korumaya çalışır (md. 5/1).
- Öğretim programları ve 1739 sayılı Kanun'daki genel amaç ve ilkelere göre araç-gereç ve yöntem seçer, dersini planlar; görevini aksatmadan kendini geliştirir (md. 5/1).
- Derse girmek, nöbet tutmak, merkezî ya da mahallî sınavlarda görev almak, kurul, komisyon, tören, toplantı ve kulüp çalışmalarına katılmak, rehberlik hizmetini yürütmek görevidir (md. 5/2).
- Mevzuatta açıkça yazılanlar ile olağanüstü hâl, genel afet ve salgın hastalık dışında, meslekle ilgisi olmayan işlerde rızası dışında görevlendirilemez (md. 5/3).
Hazırlık eğitimine giriş
- Öğretmen; öğretmenliğe kaynak olan en az lisans düzeyindeki (ya da denkliği kabul edilen yurt dışı) programlardan mezun olup hazırlık eğitiminde başarılı olanlar arasından seçilir (md. 7/2).
- Genel şartlar: Türk vatandaşı olmak, kamu haklarından mahrum olmamak, Kanunda sayılan suçlardan mahkûm olmamak, memurluktan çıkarılmamış olmak, askerlik durumu uygun olmak, sağlık engeli bulunmamak (md. 9/1).
- Alan için Bakanlıkça belirlenen programdan mezun olmak ve ÖSYM'nin yaptığı sınavlardan Bakanlığın belirlediği puanı almak gerekir (md. 9/1). Kanun sınavın adını yazmaz; ÖSYM bu sınavı MEB-AGS (Millî Eğitim Bakanlığı Akademi Giriş Sınavı) adıyla yapar.
- Adaylar, atama izni verilen pozisyon sayısını geçmeyecek şekilde sınav puanı üstünlüğüne göre belirlenir (md. 9/2).
- 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındakiler ile millî sporculardan yalnız sınav puanı şartı aranmaz; öteki şartların hepsi aranır (md. 9/3).
- Hazırlık eğitimine alınacakların hepsi için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır (md. 9/4).
Akademide hazırlık eğitimi
- Hazırlık eğitimini Millî Eğitim Akademisi verir; teorik ve uygulamalı derslerden oluşur. Süresi dört dönemdir; mezun olunan programa göre üç dönem olarak uygulanabilir (md. 8).
- Teorik ders: her dersten en az iki yazılı sınav yapılır; ortalaması 60 ve üstü olan başarılıdır. Kalınan her ders için bir ek sınav hakkı vardır; ek sınavda da 60 alamayanın Akademiyle ilişiği kesilir (md. 10/1).
- Uygulamalı ders: aday üç kez değerlendirilir; birinci değerlendirme %20, ikinci %30, üçüncü %50 ağırlıklıdır. 70'in altında kalanın Akademiyle ilişiği kesilir; ek sınav hakkı yalnız teorik dersler için yazılmıştır (md. 10/2).
- Atamaya esas başarı puanı = teorik ders notları ortalamasının %40'ı + uygulamalı ders notları ortalamasının %60'ı (md. 10/3).
- Devam zorunludur. Belgeli sağlık mazeretiyle toplam 20 gün ve üzeri katılamayanın kaydı dondurulur. Mazeretsiz toplam 2 gün kınama, 4 gün ödeme kesintisi, 6 gün Akademiden çıkarma cezası gerektirir (md. 10/4, md. 12).
- Adaya her ay 23.310 gösterge rakamı ile memur aylık katsayısının çarpımı kadar ödeme yapılır, bu ödemeden yalnız damga vergisi kesilir. Askerliği ertelenir, genel sağlık sigortalısı sayılır (md. 14).
Sözleşmeli öğretmenlik, kadro ve adaylık
- Hazırlık eğitimini başaranlar 657 sayılı Kanun'un 4/B fıkrasına göre sözleşmeli öğretmen olur. Atamaya esas başarı puanı ve tercihe göre yerleştirilir; ikinci tercihte de yerleşemeyenler kurayla yerleştirilir (md. 15/1).
- Yerleştiği okulda mazeretsiz göreve başlamayan ya da görevden ayrılan, bu puanla yeniden başvuramaz ve bir yıl hazırlık eğitimine alınmaz (md. 15/1).
- Sözleşmeli öğretmen, can güvenliği ve sağlık mazereti dışında üç yıl başka yere atanamaz (md. 15/2).
- Üç yılı tamamlayan, talep ederse görev yaptığı yerde kadroya atanır; kadroya geçen, mazerete bağlı yer değiştirme dışında bir yıl yer değiştiremez (md. 16/1).
- Bu yolla kadroya geçenlere 657 sayılı Kanun'daki adaylık hükümleri uygulanmaz; ayrı bir adaylık süreci ve asalet onayı yoktur (md. 16/4).
- Geçiş hükmü: 1 Eylül 2025'e kadar aday öğretmen olanlar, en az 240 ders saatlik hizmet içi eğitim ve danışman gözetiminde uygulamadan oluşan Aday Öğretmen Yetiştirme Programına tabidir; adaylık 1 yıldan az, 2 yıldan çok olamaz (geçici md. 2).
Kariyer basamakları ve mesleki gelişim
- Üç basamak vardır: öğretmen, uzman öğretmen, başöğretmen (md. 20/1).
- Uzman öğretmen: öğretmenlikte en az 10 yıl hizmet + kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunmamak + Akademinin uzman öğretmenlik eğitimini tamamlamak (md. 20/2).
- Başöğretmen: uzman öğretmenlikte en az 10 yıl hizmet + aynı cezanın bulunmaması + Akademinin başöğretmenlik eğitimini tamamlamak (md. 20/3).
- Bu cezayı alan, ceza özlük dosyasından silinince başvurabilir. Unvandan sertifikanın düzenlendiği tarihten itibaren yararlanılır; her unvan için ayrı ayrı bir derece verilir (md. 20/4-6).
- Geçiş: Kanun yürürlüğe girdiğinde görevde olan öğretmen ve uzman öğretmenler, öğretmenlik ve/veya uzman öğretmenlikte 20 yılı tamamlamışsa, uzman öğretmenlikte 10 yıl şartı aranmadan başöğretmenliğe başvurabilir. Aday öğretmenlikte geçen süre öğretmenlikte sayılır (geçici md. 2/3, geçici md. 3).
- Mesleki gelişim: Bakanlık planlı, sürdürülebilir, izlenebilir faaliyetler düzenler; okul türü, kademe ve atama alanına göre beşer yıllık bireysel mesleki gelişim planları hazırlanır (md. 19).
Millî Eğitim Akademisi ve öteki önemli hükümler
- Akademi, MEB'e bağlı olarak kuruldu. Hazırlık eğitimi, yönetici yetiştirme, kariyer ve görevde yükselme programlarını hazırlar; personel yeterliklerini belirler; gerekli yerlerde eğitim ve uygulama merkezi açılabilir (md. 26-27).
- İzleme ve Yönlendirme Kurulu: Bakan ya da görevlendireceği bakan yardımcısı başkanlığında 7 üye; politika ve strateji belirler, yılda en az 2 kez toplanır. Akademi Başkanı doğrudan Bakana bağlıdır; Akademik Kurul 1 başkan ve 10 üyedir (md. 28-29).
- Yönetici: ilk kez müdür ya da müdür yardımcısı olacaklar Akademinin yönetici yetiştirme programına alınır. Görev süresi 4 ders yılıdır; aynı okulda aynı unvanla en çok 8 ders yılı görev yapılabilir (md. 21).
- Disiplinde 657 sayılı Kanun uygulanır. Ayrıca öğrenci ve ders ses-görüntüsünü usulsüz paylaşmak kınama; menfaat karşılığı özel ders, taraflı not verme, programa aykırı faaliyet aylıktan kesme gerektirir (md. 24).
- Uyuşturucu suçları, hayâsızca hareketler, müstehcenlik, fuhuş ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olanın öğretmenliği sona erer (md. 25).
- Öğretmene görevi sebebiyle kasten yaralama, tehdit, hakaret ve görevi yaptırmamak için direnme suçlarında ceza yarı oranında artırılır, hapis cezası ertelenmez (md. 33). Öğretmene karşı kasten yaralama, CMK md. 100'de tutuklama nedeni var sayılabilen suçlara eklendi (md. 35).
Sık yapılan hatalar
- Ad tuzağı: 2024 tarihli 7528 sayılı Kanunun adı 'Öğretmenlik Mesleği Kanunu'dur. 2022 tarihli 7354 sayılı 'Öğretmenlik Meslek Kanunu' bu Kanunla yürürlükten kaldırıldı (md. 36).
- Kariyer süreleri: uzman öğretmenlik için öğretmenlikte en az 10 yıl, başöğretmenlik için uzman öğretmenlikte en az 10 yıl gerekir. 'Toplam 20 yıl' yalnız geçici md. 3'teki geçiş kuralıdır. Md. 20'de engel olarak yazılan tek ceza kademe ilerlemesinin durdurulmasıdır; yazılı sınav şartı yoktur, şart Akademinin eğitimini tamamlamaktır.
- Hazırlık eğitimi dört dönemdir (mezun olunan programa göre üç dönem olabilir). 'Dönem' yarıyıl değildir; 10-14 haftalık bir bölümdür. Teorik derste geçme notu 60, uygulamalı derste 70'tir.
- Ağırlıkları karıştırma: uygulamalı ders başarı puanında değerlendirmeler %20, %30, %50 olarak artar. Atamaya esas başarı puanında teorik %40, uygulamalı %60'tır; yerleştirmede ÖSYM puanı değil bu puan esas alınır (md. 10/3, md. 15/1).
- Kavram tuzağı: hazırlık eğitimindeki kişi 'öğretmen adayı'dır (md. 3). Sözleşmeliden kadroya geçenlere 657 sayılı Kanun'daki adaylık hükümleri uygulanmaz (md. 16/4). Aday Öğretmen Yetiştirme Programı ve adaylığın kaldırılması yalnız 1 Eylül 2025'e kadar aday öğretmen olanlar için geçiş hükmüdür (geçici md. 2).
- Yer değiştirme yasakları: sözleşmeli öğretmen 3 yıl başka yere atanamaz (istisna yalnız can güvenliği ve sağlık mazereti). Kadroya geçiş kendiliğinden değil, talep hâlinde ve görev yapılan yerde olur; kadroya geçen, mazerete bağlı yer değiştirme dışında 1 yıl yer değiştiremez.
Hazırsan şimdi kendini ölç
Her sorudan sonra doğru cevabı ve çözümünü görürsün. Yanlışların, tekrar etmen için defterine eklenir.
Sınav Motoru'nun özgün içeriğidir. Son kontrol: 9 Kasım 2026 Pazartesi.